Noorderlichttour of zelf rijden?

Wat een noorderlichttour je oplevert

Een goede gids doet de hele dag niets anders dan bewolkingskaarten bekijken. Hij of zij weet dat het in Tromsø dichtzit maar dat het bij de Zweedse grens openbreekt, en rijdt daar zo nodig twee uur voor. Dat is de grootste meerwaarde, en die kun je als bezoeker zelf moeilijk evenaren.

Daarbij krijg je vaak een thermopak, warme drank, iets te eten bij een kampvuur en hulp met je camera. Je hoeft niet zelf over gladde wegen naar huis te rijden om drie uur 's nachts.

De nadelen van een tour

Je zit vast aan een groep en een tijdschema. Als het poollicht om half twee losbarst en de bus om één uur vertrekt, heb je pech. Bij grote aanbieders sta je soms met veertig mensen op een parkeerplaats, met camera's en zaklampen om je heen.

Prijzen verschillen sterk per bestemming en type tour; reken erop dat het per persoon per avond een flink bedrag is. Voor een gezin van vier dat vier nachten wil jagen, loopt dat snel op. Vergelijk daarom altijd met de prijs van een huurauto.

Zelf rijden: vrijheid met huiswerk

Met een huurauto bepaal je zelf wanneer je vertrekt, waar je stopt en hoe lang je blijft. In het noorden van Zweden en Finland zijn de wegen breed en goed onderhouden en is het verkeer 's nachts schaars. Wie vertrouwd is met winterrijden, kan hier prima zelf op pad.

Het huiswerk zit in de voorbereiding. Je moet zelf de bewolkingsverwachting lezen, weten waar je veilig kunt parkeren en ingeschat hebben hoe ver je bereid bent te rijden. Vanuit Rovaniemi of Kiruna ben je binnen twintig minuten uit de stadsverlichting.

Per bestemming bekeken

Niet elke plek leent zich even goed voor zelf rijden.

• Tromsø: de stad zelf ligt op een eiland met veel licht; het weer wisselt snel tussen kust en binnenland. Tours rijden hier vaak ver, tot in Finland. Zelf rijden kan, maar de wegen langs de fjorden zijn smal en bochtig.
• Abisko en Kiruna: droger klimaat en weinig licht. Vanuit Abisko loop je zo het donker in. Een auto is vooral handig om naar een open plek aan het Torneträsk te rijden.
• Rovaniemi en Fins Lapland: vlak, bosrijk, goede wegen. Zelf rijden is hier relatief eenvoudig, maar je moet open plekken opzoeken zoals meren of heuvels.
• Reykjavík: de bekendste plek voor zelf rijden. Bij helder weer kun je al aan de rand van de stad of op Reykjanes iets zien. Let wel op wind, gladde wegen en afgesloten routes.

Een tussenvorm

Er zijn ook kleinschalige tours met acht tot twaalf deelnemers, fotografietours met een vaste gids en accommodaties die je wekken als het poollicht verschijnt. In Abisko en Fins Lapland zijn er hutten en hotels waar je vanuit je bed of vanaf het terras kunt kijken.

Wie vier nachten heeft, kan het combineren: de eerste avond een tour om te leren hoe het werkt, de andere avonden zelf op pad.

In Fins Lapland bieden sommige hotels een alarmservice: je laat een nummer achter en krijgt een seintje als het poollicht verschijnt. Dat scheelt een nacht lang wakker blijven bij het raam.

Vanuit Nederland of België: auto of vliegtuig?

Sommige Nederlanders en Vlamingen rijden helemaal zelf naar het noorden, via Denemarken en Zweden. Dat is een flinke onderneming van ruim 2.000 kilometer enkele reis tot Lapland, en vooral zinvol als je meerdere weken hebt of ook andere winteractiviteiten plant.

Voor een week noorderlicht ligt vliegen meer voor de hand. Vanaf Schiphol, Eindhoven en Zaventem kom je met een overstap in Oslo, Stockholm of Helsinki in de meeste noordelijke steden, en naar Reykjavík vlieg je rechtstreeks. In de winter zijn er ook pakketreizen en chartervluchten naar Lapland, vooral rond de kerst- en voorjaarsvakantie.

De kosten nuchter vergeleken

Een huurauto in de winter is in Scandinavië niet goedkoop, en daar komt brandstof bij. Toch is hij met twee of meer personen al na een paar avonden vaak voordeliger dan losse tours. Alleen reizen? Dan is een tour meestal goedkoper en gezelliger.

Let op voorwaarden: sommige verhuurders staan rijden op onverharde wegen of over de grens niet toe. In IJsland zijn bepaalde wegen in de winter gesloten en is een gewone personenauto niet overal geschikt.

Hoe beslis je?

Stel jezelf drie vragen. Heb ik ervaring met rijden op sneeuw en ijs? Wil ik zelf weerkaarten lezen en plannen? Reis ik met kinderen die na elf uur in bed moeten?

Als je op alle drie twijfelt, boek een tour. Ben je zelfstandig, ervaren en met meerdere mensen, huur dan een auto. Gebruik vooraf de reisplanner om te zien hoe groot de kans per maand is, en de Vannacht-pagina op de avond zelf.

Veelgestelde vragen

Geven tours een garantie op noorderlicht? Sommige aanbieders bieden een gratis tweede avond aan als je niets ziet. Lees de voorwaarden goed: vaak geldt dat alleen bij volledig bewolkt weer.

Kan ik in Tromsø zonder auto zelf iets zien? Ja, vanaf de Fjellheisen-kabelbaan of plekken aan de rand van het eiland, maar het stadslicht is storend. Een busrit naar een donkere plek helpt veel.

Is een tour in het Nederlands mogelijk? Bij grote aanbieders soms, maar de meeste tours zijn in het Engels. Kleine aanbieders hebben af en toe Nederlandstalige gidsen.

Hoe lang duurt een avondtour? Meestal zes tot acht uur, inclusief de rit. Bij slecht weer kan het langer worden als de gids ver moet rijden.