Waar zie je het noorderlicht het best?

Eerst dit: de Kp-index is daar zelden het probleem

Wie thuis op het noorderlicht wacht, kijkt vooral naar de Kp-index. In Groningen heb je ongeveer Kp 6,3 nodig om het met het blote oog te zien en Kp 4,7 voor een foto; in Antwerpen is dat zelfs Kp 7,7. Zulke nachten zijn er hooguit een paar per jaar, zoals 10 mei 2024, toen het poollicht boven heel Nederland en Vlaanderen stond.

In het hoge noorden werkt het andersom. In Tromsø, Abisko, Rovaniemi, Reykjavík, Yellowknife en Fairbanks is Kp 0 al genoeg: ook bij de rustigste activiteit kan het poollicht daar recht boven je staan. De vraag is daar niet of er activiteit is, maar of je door de wolken heen kunt kijken.

Daarom kies je een bestemming vooral op weer, bereikbaarheid en wat je overdag wilt. Hieronder de zes gebieden die voor de meeste Nederlanders en Belgen in beeld komen, met voor elk het type reiziger dat er het best tot zijn recht komt.

Noord-Noorwegen: fjorden, bergen en de meeste keuze

Tromsø is het bekendste vertrekpunt, en niet zonder reden. De stad ligt op 69,6° noorderbreedte, midden onder de ovaal, en is via Oslo goed bereikbaar. In één week kun je er walvissen kijken, hondensleeën en elke avond op jacht gaan. Senja, de Lyngsalpen, Alta en de Lofoten liggen op een paar uur rijden of een korte vlucht.

Het nadeel is het kustklimaat. Door de Golfstroom is het aan de kust mild, vaak rond −5 °C, maar ook vaak bewolkt. Wie flexibel is en landinwaarts kan rijden, richting Skibotn of de Finse grens, vindt daar vaker open lucht.

Past bij: wie landschap wil zien, een stad als uitvalsbasis zoekt en er een stuk rijden voor overheeft.

IJsland: dichtbij en met de auto overal

Vanaf Schiphol en Zaventem vlieg je rechtstreeks naar Keflavík, in ongeveer drie uur. Daarmee is IJsland de snelste bestemming voor een lang weekend. Ook in Reykjavík is Kp 0 genoeg; je moet alleen even de stadslichten uit, naar Þingvellir of de vuurtoren van Grótta.

Het weer is wispelturig. Depressies die later bij ons voor regen zorgen, trekken eerst over IJsland en kunnen dagenlang alles dichtgooien. Tel daar gladde wegen, harde wind en in december maar vier uur daglicht bij op.

Past bij: korte reizen, wie overdag watervallen, gletsjers en warmwaterbronnen wil zien, en wie in winterse omstandigheden durft te rijden.

Fins Lapland: kou, rust en sneeuwzekerheid

Lapland in Finland is vlak en ligt ver van zee. Dat betekent strengere kou, −20 °C is in januari heel gewoon, maar ook vaker stabiele, heldere nachten. Rovaniemi, Levi en Saariselkä zijn goed ingericht op bezoekers, met glazen iglo's, sneeuwscooters en husky's.

Rond de kerst vliegen er chartervluchten vanuit Nederland en België naar Lapland; de rest van de winter reis je meestal via Helsinki. Vanuit Helsinki rijdt ook een nachttrein naar Rovaniemi en Kolari.

Past bij: gezinnen met kinderen, wie sneeuw zeker wil hebben, en wie liever niet zelf rijdt.

Zweeds Lapland: Abisko en de trein

Abisko ligt in de regenschaduw van de bergen langs de Noorse grens. Daardoor is het er droger dan aan de kust en hangt er vaak een open plek in de wolken boven het meer Torneträsk, het beroemde 'blauwe gat'. Kiruna en het Icehotel in Jukkasjärvi liggen op ruim een uur rijden.

Je vliegt via Stockholm naar Kiruna, maar wie niet wil vliegen, kan in twee à drie dagen met de trein vanuit Nederland of België, via Hamburg, Stockholm en de nachttrein naar het noorden.

Past bij: wie de beste weerkansen in Europa zoekt, treinliefhebbers en wie overdag wil wandelen of langlaufen.

Canada: veel heldere nachten, lange reis

Yellowknife in de Northwest Territories en Whitehorse in Yukon liggen ver van de oceaan. Het droge winterklimaat geeft lange, koude, heldere periodes, en −30 °C is daar geen uitzondering. Omdat de geomagnetische pool aan de Canadese kant ligt, staat de ovaal boven Noord-Amerika zuidelijker dan boven Europa: Yellowknife ligt op de breedte van Trondheim, maar midden onder het poollicht.

Je vliegt met een overstap in bijvoorbeeld Calgary, Edmonton of Vancouver en bent al snel een volle dag onderweg. Een week ter plaatse is eigenlijk het minimum.

Past bij: wie het noorderlicht echt niet wil missen en een grote reis combineert met de Rockies of een rondreis door het westen.

Alaska: Fairbanks en verder naar het noorden

Fairbanks ligt in het droge binnenland, met veel heldere nachten in februari en maart. Vanaf daar rijden tours over de Dalton Highway naar Coldfoot, voorbij de poolcirkel. Je vliegt met minstens één overstap, meestal in de Verenigde Staten, en hebt een ESTA nodig.

Past bij: avonturiers, en wie Alaska al lang op het lijstje had staan.

Wanneer ga je?

Op alle zes bestemmingen loopt het seizoen grofweg van eind augustus tot half april. Van half mei tot begin augustus wordt het niet donker genoeg: in Tromsø en Abisko schijnt dan de middernachtzon, en in Reykjavík blijft het 's nachts schemerig.

• September en oktober: nog geen strenge kou, en meren die nog niet bevroren zijn weerspiegelen het poollicht. De herfstvakantie in Nederland en België valt hier mooi in.
• November tot januari: de langste nachten, in Tromsø en het noorden van Finland zelfs poolnacht. Rond de feestdagen ook de drukste periode.
• Februari en maart: meer daglicht, vaak stabieler weer en volop sneeuw. De krokusvakantie is een goed moment voor Lapland.
• Rond de equinoxen van maart en september ligt de geomagnetische activiteit gemiddeld iets hoger.

Waar Nederlanders en Belgen vaak op stuklopen

De meest gemaakte fout: te weinig nachten. Drie nachten Tromsø kan geweldig uitpakken, maar ook drie keer bewolking opleveren. Met vijf of zes nachten wordt de kans dat er minstens één heldere bij zit flink groter. De reisplanner op deze site laat per bestemming en maand zien hoe vaak het tussen 2005 en 2025 raak was.

Tweede fout: verwachten dat het eruitziet als op Instagram. Zwak poollicht is voor het oog grijsgroen; je telefoon ziet meer kleur dan jij. Bij sterke activiteit zie je wel degelijk felgroen en roze, bewegend over de hele hemel.

En de derde: in de stad blijven. Zelfs in Tromsø of Rovaniemi zie je veel meer zodra je tien tot twintig minuten buiten het centrum staat.

Veelgestelde vragen

Kan ik het noorderlicht ook in Nederland of België zien? Ja, maar zelden. In het noorden van Nederland heb je ongeveer Kp 6 nodig, in Vlaanderen nog meer. In een actieve periode van de zon gebeurt dat een paar keer per jaar. Met meldingen op je telefoon mis je zo'n nacht niet.

Welke bestemming is het makkelijkst bereikbaar? IJsland, met rechtstreekse vluchten van zo'n drie uur. Noorwegen, Zweden en Finland vergen meestal één overstap in Oslo, Stockholm of Helsinki. Voor Canada en Alaska ben je minstens een dag onderweg.

Is een week genoeg? Voor Scandinavië en IJsland is vijf tot zeven nachten een goede maat. In Canada of Alaska reken je beter op een week ter plaatse, omdat de jetlag je de eerste avonden parten speelt.

Is het noorderlicht ergens gegarandeerd? Nee. Geen enkele plek kan dat beloven, omdat de bewolking het laatste woord heeft. Wie meerdere nachten heeft en bereid is naar helder weer te rijden, maakt wel een heel goede kans.