Noorderlicht in Canada en Alaska

Waarom het noorderlicht in Noord-Amerika zuidelijker staat

Het poollicht draait niet om de geografische noordpool, maar om de geomagnetische pool. Die ligt in het hoge noorden van Canada, aan de kant van Groenland. Daardoor schuift de poollichtovaal boven Noord-Amerika veel verder naar het zuiden dan boven Europa.

Je ziet het in de getallen. Yellowknife ligt op 62° noorderbreedte, ongeveer even noordelijk als Trondheim, maar staat midden onder de ovaal. Toronto ligt op de breedte van Florence en heeft ongeveer Kp 5 nodig. In Antwerpen, veel noordelijker, is dat Kp 7,7.

Yellowknife en de Northwest Territories

Yellowknife, aan het Great Slave Lake, staat bekend om zijn heldere, windstille winternachten. Het landschap is vlak: taiga, bevroren meren en kale rotsen. Juist daardoor is de hemel groot. Februari springt er historisch uit als beste maand.

Je vliegt via Calgary, Edmonton of Vancouver naar Yellowknife. De meeste bezoekers boeken een pakket met overnachtingen en avonden in verwarmde hutten of tipi's aan een meer buiten de stad. Dat is minder toeristisch dan het klinkt: bij −35 °C wil je tussen de uitbarstingen door kunnen opwarmen.

Wie verder wil: Inuvik, in de delta van de Mackenzie, ligt boven de poolcirkel en is via de Dempster Highway vanuit Dawson City bereikbaar.

Yukon: Whitehorse en Dawson City

Whitehorse is de hoofdstad van Yukon en bereik je via Vancouver. Bergen, de rivier de Yukon en warmwaterbronnen net buiten de stad maken het een fijne plek voor een week. Dawson City, zo'n zes uur rijden noordelijker, is het oude goudzoekersstadje van de Klondike, met houten trottoirs en saloons.

In Yukon kun je het poollicht al in de late zomer zien. Vanaf eind augustus worden de nachten donker genoeg, terwijl de meren nog open zijn en het niet vriest.

Churchill aan de Hudsonbaai

Naar Churchill loopt geen weg: je komt er alleen met het vliegtuig of de trein vanuit Winnipeg. In oktober en november trekken hier ijsberen naar de kust in afwachting van het zee-ijs, en veel reizen combineren dat met het poollicht. Van januari tot maart draait het om poollicht en extreme kou, met ijzige wind van de baai.

Noord-Alberta en British Columbia

Wie toch in de Rockies is, hoeft niet per se naar het hoge noorden. Edmonton heeft ongeveer Kp 1 nodig, Jasper Kp 2 en Banff Kp 3,3. Jasper is een officieel donkerehemelpark, en Wood Buffalo National Park, op de grens van Alberta en de Northwest Territories, is het grootste donkerehemelgebied ter wereld.

In het noorden van British Columbia, langs de Alaska Highway rond Fort Nelson, is het dunbevolkt en heel donker. Op een heldere nacht met wat activiteit sta je daar zo onder het poollicht.

Alaska: Fairbanks en de Dalton Highway

Fairbanks ligt in het binnenland van Alaska, ver van de kust, en heeft in februari en maart veel heldere nachten; maart is historisch de sterkste maand. Het Geophysical Institute van de universiteit in Fairbanks doet al decennia onderzoek naar het poollicht.

Je vliegt via de Verenigde Staten, vaak met een overstap in Seattle of Anchorage. Op anderhalf uur rijden ligt Chena Hot Springs, waar je in warm water kunt zitten terwijl het poollicht boven je beweegt.

De Dalton Highway loopt van Fairbanks naar Prudhoe Bay aan de Noordelijke IJszee. Coldfoot, op ongeveer 400 km, ligt voorbij de poolcirkel aan de voet van de Brooks Range. De weg is grotendeels grind en vol vrachtverkeer, en de meeste autoverhuurders verbieden je er te rijden. Neem een tour of huur bij een gespecialiseerd bedrijf.

Anchorage heeft ongeveer Kp 0,7 nodig, maar de kust is er vaker bewolkt en de stad flink verlicht.

Combineren met een rondreis

Veel Nederlanders en Belgen gaan niet alleen voor het poollicht naar Canada. Een populaire opzet is een rondreis door Alberta en British Columbia, met aan het eind vier of vijf nachten in Yellowknife of Whitehorse. Dat werkt het best in de late zomer of het vroege najaar, als de Rockies goed bereikbaar zijn en de nachten in het noorden al donker worden.

In Alaska kun je Fairbanks combineren met Anchorage en de trein richting Denali, die in de winter op een beperkte dienstregeling rijdt. Onderschat de afstanden niet: Anchorage en Fairbanks liggen zo'n 580 km uit elkaar. Plan dus niet te veel, en maak van het poollicht de laatste en langste stop, zodat je jetlag dan voorbij is.

Wanneer ga je?

Het seizoen loopt van eind augustus tot half april. In juni en juli is het in Fairbanks en Yellowknife te licht.

• Eind augustus tot begin oktober: milde temperaturen, open meren en herfstkleuren in Yukon en Alaska.
• November tot januari: lange nachten, maar ook de koudste periode met weinig daglicht voor activiteiten.
• Februari en maart: de klassieke periode, met heldere, stabiele luchten en meer daglicht. Ook dan is −30 °C geen uitzondering.

Jetlag, reisdocumenten en kou

Yellowknife en Whitehorse lopen in de winter acht uur achter op Nederland en België, Fairbanks tien uur. De eerste avonden ben je om acht uur al doodop, precies als het donker wordt. Plan daarom minstens vijf nachten en maak van de eerste dag een rustige.

Voor Canada heb je een eTA nodig, voor de Verenigde Staten een ESTA. Vraag die alleen aan via de officiële overheidssites.

In Yellowknife en Fairbanks kun je in januari −40 °C meemaken, de temperatuur waarbij Celsius en Fahrenheit gelijk zijn. Telefoons en camera-accu's houden het buiten maar kort vol; houd ze in een binnenzak. Huurauto's hebben er een stekker voor de motorverwarming, en die gebruik je ook echt.

Veelgestelde vragen

Is het noorderlicht in Canada beter dan in Noorwegen? Als het helder is, is de kans vergelijkbaar. Maar in Yellowknife en Whitehorse zijn er in de winter vaker heldere nachten dan aan de Noorse kust. Daar staat een veel langere en duurdere reis tegenover.

Hoeveel nachten heb ik nodig in Yellowknife? Veel pakketten beginnen bij drie nachten. Met vier of vijf nachten heb je een ruime marge voor bewolking en jetlag.

Kan ik het noorderlicht zien in Vancouver of Toronto? Soms, bij een flinke storm. Vancouver heeft ongeveer Kp 4 nodig, Toronto Kp 5. De plaatspagina's laten per stad zien welke Kp nodig is en waar je moet kijken.

Is Alaska in de winter niet te koud om te reizen? Niet als je je goed voorbereidt: laagjes wol, een goede parka, geïsoleerde laarzen en altijd extra kleding in de auto. Wie dat regelt, merkt dat droge kou goed te doen is.