Zorza polarna na Islandii

Ile aktywności potrzeba na Islandii

Prawie żadnej. Z Reykjavíku zorza bywa widoczna przy Kp 0–1, nisko na północnym zachodzie, a gdy aktywność rośnie, wspina się aż nad głowę. W Akureyri, nad Mývatn i na Snæfellsnes przy dobrej pogodzie często wisi wysoko na niebie nawet w spokojne noce.

Indeks Kp ma więc na Islandii mniejsze znaczenie niż w Polsce. Liczą się trzy rzeczy: zachmurzenie, Księżyc i odległość od świateł. Na stronie każdej miejscowości sprawdzisz, w którą stronę patrzeć i który miesiąc był tam historycznie najlepszy.

Reykjavík i okolice: zorza bez samochodu

Jeśli nie wynajmujesz auta, zacznij od samej stolicy. Na zachodnim krańcu półwyspu Seltjarnarnes stoi latarnia Grótta. Jest tam ciemno, a widok na północ otwiera się na zatokę. Dobrze sprawdza się też las Heiðmörk na obrzeżach miasta, choć bez auta trudniej tam dotrzeć.

Najpopularniejszy cel nocnych wycieczek to Þingvellir, około 45 km od miasta. Park narodowy leży w ciemnej dolinie ryftowej, z dala od większych osad. Autokary z Reykjavíku wyjeżdżają zwykle około 21–22 i wracają po północy. Wiele firm pozwala pojechać ponownie bez dopłaty, jeśli zorza się nie pokazała, więc zapytaj o to przy rezerwacji.

Południowe wybrzeże i Snæfellsnes

Południe to Islandia z pocztówek: Seljalandsfoss, Skógafoss, czarna plaża Reynisfjara przy Vík, a dalej laguna Jökulsárlón, mniej więcej 370 km od Reykjavíku. Zorza nad wodospadem to klasyczny kadr, ale pamiętaj, że patrzysz wtedy na północ, w stronę gór i lodowców. Na południu pada częściej niż na północy wyspy, bo to pierwsza linia dla niżów znad Atlantyku.

Półwysep Snæfellsnes leży dwie, dwie i pół godziny jazdy na północ od stolicy. Grundarfjörður z górą Kirkjufell to chyba najczęściej fotografowane miejsce zorzy na Islandii. W naszych danych najlepszy był tu grudzień, z dobrymi warunkami w około 33% nocy. Zimą półwysep bywa bardzo wietrzny, a drogi wzdłuż północnego brzegu są wąskie.

Północ: Akureyri i Mývatn

Północ bywa suchsza i chłodniejsza od południa, bo góry w środku wyspy zatrzymują część opadów. Akureyri to wygodna baza z lotniskiem krajowym: z Reykjavíku lecisz około 45 minut, samochodem jedziesz około pięciu godzin. Nad jeziorem Mývatn, mniej więcej godzinę drogi dalej na wschód, jest naprawdę ciemno, a w okolicy masz łaźnie geotermalne i pola lawy.

Jeśli prognoza dla południa jest beznadziejna, a dla północy dobra, nie wahaj się zmienić planu. Na Islandii elastyczność daje więcej niż najlepszy punkt widokowy. Rezerwuj noclegi z możliwością bezpłatnej zmiany, a przy dłuższym pobycie rozważ podział na dwie bazy: kilka nocy na południu lub zachodzie i kilka na północy, w Akureyri albo nad Mývatn.

Chmury: jak je sprawdzać

Islandzki urząd meteorologiczny publikuje na vedur.is mapę prognozy zachmurzenia z krokiem godzinowym. Widać na niej, gdzie i o której spodziewane są chmury, i to jest podstawowe narzędzie każdego, kto szuka zorzy na wyspie.

Sprawdzaj ją wieczorem i jeszcze raz przed wyjazdem. Chmury przesuwają się tu szybko i przejaśnienie nad półwyspem potrafi zniknąć w godzinę. Strona Dziś w nocy pokazuje, gdzie zorza ma szansę być widoczna tej nocy, z uwzględnieniem zachmurzenia.

Jazda zimą

Wynajęte auto daje swobodę, ale zimowa Islandia nie przypomina zimy w Polsce. Wiatr potrafi zepchnąć samochód z drogi, a na otwartych odcinkach koło Vík i na Snæfellsnes porywy bywają bardzo silne. Przed każdą trasą sprawdź road.is, gdzie zaznaczone są oblodzone i zamknięte drogi, oraz safetravel.is z bieżącymi ostrzeżeniami.

• Drogi górskie oznaczone literą F są zimą zamknięte.
• Poza miastem limit wynosi 90 km/h na asfalcie i 80 km/h na szutrze.
• Nie zatrzymuj się na poboczu drogi nr 1, żeby zrobić zdjęcie. Zjedź na parking albo w boczną drogę.
• Od listopada do lutego jasno jest tylko przez kilka godzin, więc trudne odcinki pokonuj za dnia.
• Drzwi samochodu trzymaj mocno przy otwieraniu. Wiatr wyrywa je częściej, niż się wydaje.

Co spakować na islandzką noc

Islandzka zima rzadko jest bardzo mroźna. Przy wybrzeżu temperatura krąży zwykle wokół zera, ale wiatr i wilgoć sprawiają, że po godzinie stania na parkingu przy Kirkjufell marzniesz bardziej niż przy minus 15°C w suchej Laponii. Dlatego zamiast najgrubszej puchówki postaw na warstwy i porządną kurtkę przeciwwiatrową oraz nieprzemakalne spodnie.

Przydadzą się raczki na buty, bo parkingi i ścieżki przy wodospadach bywają pokryte gładkim lodem. Zabierz czołówkę z czerwonym światłem, statyw i zapasowe baterie. Termos z gorącą herbatą to nie fanaberia: na Islandii czekanie na przejaśnienie trwa czasem dwie, trzy godziny.

Jeśli fotografujesz, pamiętaj o kropelkach. Przy wietrze od morza obiektyw szybko pokrywa się solą i mżawką, więc miej przy sobie ściereczkę z mikrofibry i wycieraj przednią soczewkę między ujęciami.

Kiedy jechać na Islandię

Sezon trwa od końca sierpnia do mniej więcej połowy kwietnia. W czerwcu noc nie zapada wcale, choć słońce na krótko chowa się za horyzont. Nocy polarnej Islandia nie ma, bo leży tuż na południe od koła podbiegunowego. W grudniu w Reykjavíku słońce wschodzi około 11:20 i zachodzi przed 15:30.

Wrzesień i październik są cieplejsze, zwykle 0–8°C, ale też deszczowe. Luty i marzec przynoszą więcej śniegu i często stabilniejszą pogodę na północy. Islandia nie zmienia czasu: zimą jest tam godzinę wcześniej niż w Polsce, latem dwie.

Z Polski na Islandię

Bezpośrednio polecisz z kilku polskich lotnisk, między innymi z Warszawy, Gdańska i Katowic. Lot trwa około czterech godzin i kończy się w Keflavíku, 50 km od Reykjavíku. Dalej jedziesz autobusem albo wynajętym autem. Wieczorne przyloty mają jedną zaletę: zorzę bywa widać już z parkingu przed terminalem.

Polacy to największa grupa cudzoziemców na Islandii, więc polską mowę usłyszysz w sklepie, na stacji benzynowej czy w hotelu. Po angielsku dogadasz się wszędzie.

Najczęściej zadawane pytania

Czy zorzę widać z Reykjavíku? Tak, przy pogodnym niebie nawet przy niskiej aktywności. Wystarczy odejść od najjaśniejszych ulic, na przykład w stronę latarni Grótta. W samym centrum zobaczysz ją głównie podczas silniejszych burz.

Wycieczka czy samodzielnie? Bez doświadczenia w zimowej jeździe wycieczka jest rozsądniejsza, bo kierowca zna drogi i wie, gdzie szukać przejaśnień. Z autem masz więcej swobody, ale sam musisz pilnować road.is i prognozy chmur.

Który miesiąc jest najlepszy? Dla Reykjavíku, Vík i Snæfellsnes w naszych danych wypada grudzień, dla Akureyri i Mývatn wrzesień. Różnice są niewielkie, a o sukcesie i tak decyduje pogoda w konkretnym tygodniu.

Ile nocy zaplanować? Co najmniej cztery, najlepiej z elastycznym planem trasy. Islandzka pogoda zmienia się szybko i często jedna dobra noc trafia się między kilkoma pochmurnymi.