Zorza polarna w Kanadzie i na Alasce

Dlaczego w Ameryce zorzę widać dalej na południe

Biegun magnetyczny nie pokrywa się z geograficznym. Leży po stronie kanadyjskiej Arktyki, więc owal zorzowy jest przesunięty w stronę Ameryki Północnej. Najlepiej widać to na przykładzie: Edmonton leży nawet nieco dalej na południe niż Gdańsk, a zorza pojawia się tam już od około Kp 1. W Gdańsku potrzebujesz około Kp 5,7.

Podobnie Calgary, gdzie wystarcza około Kp 2,3, czy Minneapolis w USA, około Kp 4. Zorza w Kanadzie nie jest więc sprawą wyłącznie dalekiej północy. Na regularne, mocne pokazy i tak trzeba jednak jechać do Jukonu, na Terytoria Północno-Zachodnie albo na Alaskę.

Yellowknife: kanadyjska stolica zorzy

Yellowknife, stolica Terytoriów Północno-Zachodnich, leży nad Wielkim Jeziorem Niewolniczym, niemal dokładnie pod owalem zorzowym. Klimat jest kontynentalny i suchy, a zimą często utrzymuje się stabilny wyż. W naszych danych luty dawał tu dobre warunki w około 78% nocy, co jest jednym z najwyższych wyników na świecie.

Na zorzę wyjeżdża się za miasto, wzdłuż drogi Ingraham Trail, przy której leży wiele jezior i ciemnych zatok. Popularne są ogrzewane namioty i obozy, gdzie czeka się na zorzę przy piecu. W styczniu i lutym temperatury często spadają do minus 30–40°C.

Whitehorse i Jukon

Whitehorse, stolica Jukonu, łączy zorzę z górami i dziką przyrodą. Zorza może tu wystąpić prawie w każdą ciemną, pogodną noc: przy spokojnej aktywności nisko na północnym wschodzie, przy silniejszej nad głową. Marzec był w naszych danych najlepszym miesiącem. Dalej na północ leży Dawson City, dawne miasto gorączki złota, z jeszcze ciemniejszym niebem.

Jukon to dobry wybór, jeśli chcesz zorzy w nocy i aktywności w dzień: psich zaprzęgów, rakiet śnieżnych, gorących źródeł Takhini. Do Whitehorse leci się zwykle z Vancouver.

Churchill i północ prerii

Churchill nad Zatoką Hudsona słynie z niedźwiedzi polarnych, które jesienią czekają tu na zamarznięcie zatoki. Na zorzę najlepsze są luty i marzec, a w naszych danych luty miał tu około 62% dobrych nocy. Do Churchill nie prowadzi żadna droga: dolecisz z Winnipeg albo dojedziesz pociągiem, co trwa niemal dwie doby.

Północna Alberta i Kolumbia Brytyjska, z miastami takimi jak Fort McMurray czy Fort Nelson, także mają zorzę prawie w każdą ciemną, pogodną noc. To mniej turystyczne kierunki, ciekawe dla tych, którzy przemierzają Kanadę samochodem.

Alaska: Fairbanks i Dalton Highway

Fairbanks to główna baza zorzowa Alaski, z lotniskiem i mnóstwem domków na obrzeżach. Leży pod owalem, a w marcu dobre warunki trafiały się tu w około 72% nocy. W okolicy działa Chena Hot Springs, gdzie zorzę można oglądać z gorącego źródła. Zimą bywa minus 30–40°C, czyli od minus 22 do minus 40°F. Amerykanie podają temperaturę w stopniach Fahrenheita, a odległości w milach.

Bardziej ekstremalny wariant to Coldfoot, osada przy Dalton Highway, około 400 km (250 mil) na północ od Fairbanks, już za kołem podbiegunowym. W marcu miała w naszych danych dobre warunki w około 78% nocy. Większość wypożyczalni nie pozwala wjeżdżać zwykłym autem na Dalton Highway, a po drodze prawie nie ma stacji ani zasięgu. Bezpieczniej pojechać z lokalnym przewoźnikiem albo polecieć małym samolotem.

Anchorage leży dalej na południe, zorza wymaga tam około Kp 0,7, a światła miasta przeszkadzają. Traktuj je raczej jako punkt przesiadkowy niż cel.

Z Polski do Kanady i na Alaskę

Do Kanady polecisz bezpośrednio z Warszawy do Toronto, a dalej lotami krajowymi przez Calgary, Edmonton lub Vancouver do Yellowknife albo Whitehorse. Na Alaskę leci się zwykle z przesiadkami w Europie Zachodniej i w Seattle albo przez Chicago czy Nowy Jork. To całodniowa podróż z dwiema, trzema przesiadkami.

Polacy potrzebują elektronicznego zezwolenia eTA do Kanady i ESTA do USA. Zimą Yellowknife i Whitehorse są 8 godzin za Polską, Churchill 7, a Alaska 10. Przez pierwsze dni zmiana czasu działa na twoją korzyść: budzisz się bardzo wcześnie, często jeszcze w środku nocy, czyli wtedy, gdy zorza bywa najaktywniejsza.

Kiedy jechać

Sezon w Yellowknife, Whitehorse i Fairbanks trwa od końca sierpnia do mniej więcej połowy kwietnia. Żadne z tych miejsc nie ma pełnej nocy polarnej, ale w grudniu w Fairbanks jest jasno tylko przez niecałe cztery godziny. Od maja do lipca noce są tam zbyt jasne na zorzę.

• Wrzesień–październik: łagodniejsze temperatury, jeziora bez lodu, zorza odbita w wodzie. W Churchill od października do listopada trwa sezon niedźwiedzi polarnych.
• Grudzień–styczeń: najdłuższe noce, ale też najsilniejszy mróz.
• Luty–marzec: najwięcej pogodnych nocy, dłuższe dni i najlepsze statystyki w Yellowknife, Fairbanks i Coldfoot.

Mróz na innym poziomie

Minus 40 to punkt, w którym skale Celsjusza i Fahrenheita się spotykają, i w Yellowknife czy Fairbanks taka noc się zdarza. Odsłonięta skóra może wtedy odmrozić się w kilka minut. Odzież arktyczną warto wypożyczyć na miejscu: wiele firm w obu miastach oferuje kombinezony, buty i rękawice na takie warunki.

Cierpi też sprzęt. Samochody na parkingach mają podgrzewacze silnika podłączane do gniazdek, a bateria w aparacie wytrzymuje kilkanaście minut. Zabierz kilka zapasowych i trzymaj je przy ciele.

Jak połączyć to w jedną podróż

Skoro lecisz tak daleko, warto zaplanować więcej niż jeden przystanek. Popularne połączenie to Vancouver i Whitehorse: kilka dni w mieście, potem cztery, pięć nocy w Jukonie. Inny wariant to Calgary i Góry Skaliste z Banff, a potem lot do Yellowknife. Na Alasce wiele osób zaczyna od Anchorage, jedzie pociągiem Alaska Railroad przez okolice Denali do Fairbanks i tam zostaje na noce z zorzą.

Dobrze zaplanuj kolejność. Najpierw miejsce z zorzą, potem miasto, nie odwrotnie. Gdy pogoda zawiedzie pierwszych nocy, będziesz mieć jeszcze zapas, a jet lag w pierwszych dniach pomoże ci wstawać w środku nocy bez budzika.

Najczęściej zadawane pytania

Kanada czy Alaska? Yellowknife ma najlepszą pogodę i zaplecze nastawione na zorzę, Fairbanks więcej atrakcji w okolicy i gorące źródła. Statystycznie oba miejsca są bardzo dobre, więc decyduje trasa i to, co chcesz robić w dzień.

Czy zorzę widać w Toronto? Tylko podczas silniejszych burz, od około Kp 5, i najlepiej z dala od miasta. Na pewne obserwacje trzeba jechać na północ.

Ile nocy zaplanować? Przy tak dobrych statystykach trzy, cztery noce dają wysokie szanse. Przy tej odległości warto jednak zostać dłużej i połączyć zorzę z innymi atrakcjami.

Czy mogę sprawdzić szanse przed rezerwacją? Tak. Planer podróży pokazuje szanse na zorzę dla Yellowknife, Whitehorse czy Fairbanks w każdym miesiącu, a strona każdej miejscowości podaje najlepszy miesiąc i kierunek obserwacji.